İşitme kaybı yaşayan pek çok kişi, işitme cihazı kullanmadan önce kafasında bazı soru işaretleri taşıyor. En yaygınlarından biri de şu: “İşitme cihazı kullanırsam kulağım tembelleşir mi?” Bu korku, bazı kişilerin cihaz kullanımını geciktirmesine bile neden olabiliyor. Ama gerçekten böyle bir durum var mı?
İşitme Cihazı Ne Yapar?
İşitme cihazı, işitme kaybı olan bireylerin çevresindeki sesleri daha net duymasını sağlayan elektronik bir cihazdır. İşitme cihazı çevredeki sesleri alır, sesleri filtreleyip güçlendirerek kulağa iletir. Böylece konuşmaları, ortam seslerini ve günlük yaşamın önemli detaylarını daha net duyabilirsiniz.
Kulak mı, Beyin mi? Asıl Sorumlu Kim?
Birçok insan işitmenin sadece kulakta gerçekleştiğini düşünür. Oysa işitme süreci kulağın ötesine geçer. Ses dalgaları kulağa gelir, sinirler aracılığıyla beyinin işitme merkezine iletilir ve biz bu sesleri anlamlandırırız.
Dolayısıyla işitme cihazı sadece kulağa değil, beyine yardımcı olur. Sesleri uzun süre duyamayan beyin bölgesi zamanla sesleri işleyememeye başlar. İşte burada işitme cihazı devreye girer ve sesleri beyine tekrar ulaştırarak bu süreci canlandırır.
Peki İşitme Cihazı Kulağı Tembelleştirir mi?
Hayır, işitme cihazı kulağı tembelleştirmez. Aksine, işitme yetisinin daha fazla bozulmasını önler.
- Pasiflik değil, aktivasyon sağlar: İşitme kaybı yaşayan birey sesleri duyamadığı için, beynin işitmeden sorumlu alanları zamanla “uyku moduna” geçer. İşitme cihazı sayesinde bu alanlar yeniden aktif hale gelir.
- Seslere alışmak zaman alır: İlk kez işitme cihazı kullananlar, uzun süre duymadıkları sesleri yeniden duymaya başlayınca rahatsız olabilir. Bu, kulağın değil beyinin yeniden öğrenme sürecidir. Bu süreç doğal ve gereklidir.
- Cihaz kullanmamak daha büyük risk: İşitme cihazı kullanmayan kişilerde, zamanla beyin sesleri tamamen işlemeyi bırakabilir. Bu durum işitsel yoksunluk olarak adlandırılır ve işitme tembelliğine gerçek bir örnektir.
Kulak Tembelliği Gerçek mi?
Evet ama işitme cihazı nedeniyle değil!
Kulak tembelliği dediğimiz durum aslında tıbbi olarak “işitsel deprivasyon” durumudur. Yani kulak işlevini yitirir çünkü beyin artık o sinyalleri almıyor. Bu da kullanılmayan kasın zayıflaması gibi düşünülebilir. Bu yüzden işitme cihazı kullanmak, kulak değil beyini tembelleşmekten korur.
Neden Bu Yanlış Anlama Yaygın?
Pek çok kişi işitme cihazı kullanmaya başladıktan sonra cihazsız kaldığında dış sesleri daha az duymaya başladığını fark eder. Bu da “kulak tembelleşti” algısı yaratır. Oysa gerçek şu: Cihazla sesleri net duymaya alışan beyin, çıplak sesleri daha zor algılamaya başlar. Bu bir kötüleşme değil, farkındalığın artmasıdır.
İşitme Cihazı Kullanmanın Faydaları
- Konuşmaları daha net anlama
- Sosyal hayatta daha aktif olma
- Beyin sağlığını koruma
- İzolasyonu ve depresyon riskini azaltma
- Güvenli yaşam (örneğin araba kornasını, kapı zilini duyabilme)
Kimler İşitme Cihazı Kullanmalı?
- İşitme testinde orta veya ileri düzeyde işitme kaybı tespit edilenler
- Aile ya da çevreden sürekli “duymuyorsun” uyarısı alanlar
- Televizyonun sesini çok açanlar
- Kalabalık ortamlarda konuşmaları anlamakta zorlananlar
Düzenli Kullanım Önemli
İşitme cihazı, ara ara takılarak fayda sağlayan bir ürün değildir. Beynin seslere alışması için düzenli olarak her gün kullanılması gerekir. Ne kadar erken başlanırsa, beyin o kadar kolay uyum sağlar.
İşitme cihazı, tembellik yapan değil, tembelliği önleyen bir cihazdır. İşitme cihazlarının kulağı tembelleştirdiği düşüncesi tamamen bir şehir efsanesidir. Aksine, cihazlar sesin beyine ulaşmasını sağlar, işitsel yeteneklerin körelmesini önler ve yaşam kalitesini artırır. İşitme kaybınız varsa, bir uzmana danışarak cihaz kullanmaya başlamak en doğru adımdır. Si- Ser işitme cihazı merkezlerimizde daha detaylı bilgi almak için randevu oluşturabilirsiniz.
İşitme cihazları bireylerin işitme kayıplarını geri getirmez. Asıl amacı; mevcut işitmeyi korumak ya da kaybın hızını azaltmaktır. Doğal ve konforlu ses sunarak, bireylerin yaşam kalitesini arttırmakta ve sosyal izolasyonu önlemektedir.
Bireylerin işitme cihazı hakkında en çok merak ettiği sorulardan biri de “İşitme cihazı kulakta tembellik yapar mı?” sorusudur. İşitme cihazları kulakta tembellik yapmaz. Bilakis, işitme cihazı ile bireyin tüm sesleri normal seviyede ve doğal duyması sağlanır. İşitme kaybı tanısı olup cihaz kullanılmayan kulakların işitme eşikleri ve konuşmayı anlama skorları düşerken cihaz kullanılan kulakta işitsel uyaranlar, sistemin canlı ve aktif kalmasını sağlamaktadır.
İşitme Cihazı Kullanmanın Kulağa Zararı Var Mı?
İşitme cihazları bireyleri sosyal yaşama tekrar uyum sağlamasına yardımcı olan tıbbi ürünlerdir. İşitme sağlığı açısından önemli rolü olan bu ürünleri seçerken işitme kaybının tanılanma ve cihaz uyarlama süreçlerinde dikkat edilmesi gereken hususları şu sıralanabilir;
- Bireylerde yaş, gürültü, ototoksik ilaç kullanımı, orta kulakta sıvı birikimi ve kafa travmaları gibi etkenlerden işitme kaybı oluşabilmektedir. Bu durum sesleri duymama, konuşulanları anlamama, televizyonu yüksek sesle izleme, çevredeki uyaranlara tepki vermeme şeklinde sonuçlanabilmektedir. Bu durumlar bireyde fark edildiği andan itibaren işitmenin değerlendirilmesi erken dönemde önemlidir.
- İşitme kaybı fark edildiği anda doğrudan Kulak Burun Boğaz (KBB) hekimi tarafından muayene edilmesi ve kaybın tanılanması gerekmektedir.
- İşitme merkezinde gerekli odyolojik testler yapılmalı, işitme kaybının türü ve derecesi tespit edilmelidir.
- Bireyin detaylı anamnezi ve gereksinimleri göz önünde bulundurularak uygun işitme cihazı seçimi yapılmalıdır.
- Birey işitme cihazını süreç içerisinde bir parçası olarak görmeli, işitme merkezi seçiminde tercih kaliteli ve güvenilir hizmetten yana olmalıdır.
Her birey kaliteli ve doğal işitmeyi hak etmektedir. Belirtilen hususlara dikkat edildiğinde işitme cihazlarının kulağa zararı bulunmamaktadır. Bu yüzden işitme kaybı tanısı almış her birey, işitme cihazı kullanmalı ve sosyal çevresiyle iletişimde olmalıdır. Bununla birlikte işitme cihazları, işitsel uyarana maruz kalınan tüm ortamlarda kullanılmalıdır. Tinnitusu olan bireyler haricinde uyku esnasında işitme cihazı kullanılması önerilmez. Bunun sebebi ise derin uyku olarak nitelendirilen uykunun ileri fazlarında beynin delta dalgaları yayarak vücudu adeta yenilemesindendir.
İşitme Cihazı Kullanmamanın Sonuçları
Bireyler işitme cihazı kullanmadığında temel olarak çevredeki sesleri ve konuşma seslerini duyamayacaktır. İşitme kaybının ilerleyici özellikte olmasından kaynaklı işitme kaybı günden güne artacak konuşmaları anlama becerisi azalacaktır. Birey anlama becerisinin azalmasından kaynaklı konuşulanları tekrarlatacak, dudak okumaya eğilim artacaktır.
Konuşmayı anlamada zorluk, bireylerde psikolojik sonuçları beraberinde getirecektir. Aile, arkadaş, iş ve okul ortamlarında sesleri duymamak ve konuşulanları anlamayıp karşıdaki kişilerin tekrar etmesini rica etmek bir müddet sonra bireylerde utanç hissi oluşturabilmektedir. Utanç hissini yaşamamak için bireyler daha az iletişime geçmektedir. Bu yüzden cihaz kullanmamanın depresyon, sosyal izolasyon, özgüven eksikliği, yalnızlık, iş ve akademik başarının azalması gibi sonuçları vardır.
İşitme sistemi, fizyolojik olarak sürekli aktif ve canlı bir sistemdir. Bu işleyiş işitme kaybıyla beyne gönderilen iletilerin azalmasına ve sistemin aktifliğini azaltmaktadır. Sistemin aktifliğinin azalması, bireyin iletileri duymak ve anlamak için çokça efor sarf etmesine ve demans (bunama) riskinin artmasına neden olmaktadır. Bireylerin tüm bu tehditlere önlem olarak işitme kaybının erken tanılanması ve erken dönemde işitme cihazı kullanmaları gerekmektedir.
Bu doğrultuda, işitme cihazlarının kulakta tembellik yapmaktan öte hayat kalitesini arttıran ürünler olduğu bilinmeli ve işitme kaybının erken döneminden itibaren kullanılmaya başlanılarak oluşabilecek büyük sonuçların önüne geçilmelidir. Si-Ser İşitme Merkezleri 30 yılı aşkın tecrübesi ve her ihtiyaca uygun modelleriyle işitme cihazı uygulamalarında her zaman olduğu gibi bugün ve yarın da işitme kayıplı bireylere destek vermeye devam edecektir.
Sağlıklı günler dileriz.
